Overtallige embryo’s voor wetenschappelijk onderzoek

Bij een IVF behandeling valt het vaak voor dat overtallige embryo’s ingevroren worden ter bewaring (ook cryos genoemd). Ook als u zelf niet meer zwanger wenst te worden, bepaalt u zelf de bestemming van uw ingevroren embryo’s.

Eén van de bestemmingen die u voor uw embryo’s kan kiezen is donatie voor wetenschappelijk onderzoek. De andere mogelijkhedien zijn

  • vernietiging

Deze tekst reikt u handvaten aan om te beslissen of schenking voor wetenschappelijk onderzoek een optie is voor u.

Invriezen en ontdooien van embryo’s ?

Een embryo is een bevruchte eicel die zich verder heeft gedeeld en kan uitgroeien tot een voldragen kind.

Embryo’s kunnen ingevroren worden 3-4 dagen na hun ontstaan. Ze worden in een vloeistof geplaatst die hen beschermt tegen beschadiging door het invriezen en worden geleidelijk aan afgekoeld tot -196°C.

Bij het ontdooien worden de embryo’s uit de beschermvloeistof gehaald en in een vloeistof gebracht die hun natuurlijke omgeving benadert waarin ze verder kunnen ontwikkelen. Ongeveer 60% van de embryo’s overleeft het ontdooiproces.

Welk onderzoek wordt er verricht?

In het algemeen wordt er onderzoek verricht naar:

  • de oorzaken van miskramen
  • de oorzaken van aangeboren afwijkingen
  • betere technieken voor de behandeling van onvruchtbaarheid
  • (betere) testen voor het opsporen van erfelijke aandoeningen bij embryo’s voor de terugplaatsing

Wat gebeurt er met de embryo’s bij het onderzoek?

De embryo’s worden uit de buisjes gehaald en in kweekschaaltjes gelegd om te ontdooien. De naam en/of het nummer van de patiënten van wie ze afkomstig zijn, worden verwijderd.

Afhankelijk van het soort onderzoek ondergaat het embryo een specifieke behandeling of wordt het aangewend voor de opleiding van nieuwe specialisten of het aanleren van nieuwe technieken.

Na gebruik van de embryo’s voor het onderzoek, worden ze vernietigd op dezelfde wijze als embryo’s waarvoor de patiënten de optie ‘ontdooien voor vernietiging’ kozen: de embryo’s komen terecht in speciale containers. Doordat het embryo van dan af niet meer in een ideale omgeving verblijft, stopt de ontwikkeling en sterft het af.

Wat zegt de Belgische wet?

In 2003 werd in ons land een wet van kracht rond het gebruik van embryo’s voor onderzoek. Onderzoek op embryo’s is toegestaan mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan:

  • de personen voor wie het embryo werd aangemaakt worden geïnformeerd over het gebruik van embryo’s voor wetenschappelijk onderzoek en geven hiervoor hun schriftelijke toestemming
  • het onderzoek moet voor de start worden goedgekeurd door een medisch-ethische commissie
  • het onderzoek moet een duidelijk therapeutisch doel hebben of bijdragen aan de kennis over aandoeningen of behandelingen (vb. de vruchtbaarheidsbehandeling)
  • het onderzoek moet uitgevoerd worden in een erkend laboratorium onder toezicht van gekwalificeerde personen
  • de embryo’s mogen enkel voor onderzoek worden gebruikt gedurende de eerste 14 dagen van hun bestaan (de invriesperiode niet meegerekend)

De wet verbiedt het gebruik van embryo’s voor commerciële doeleinden, voor reproductief menselijk kloneren, voor onderzoek met een eugenetische doelstelling (dwz. selectie of verbetering van niet-pathologische kenmerken van de menselijke soort), en voor behandelingen die gericht zijn op geslachtsselectie zonder medische redenen.

Waarom embryo’s afstaan voor onderzoek?

Uw beslissing zal geen rechtstreeks voordeel opleveren voor uzelf. De embryo’s worden immers anoniem behandeld en u zal niet op de hoogte worden gebracht van de resultaten van het onderzoek.

Wellicht heeft u echter bij uw behandeling mee de vruchten geplukt van de beslissing van patiënten voor u. Mede dankzij onderzoek in het verleden werden de huidige vruchtbaarheidsbehandelingen op punt gesteld.

Met dank aan Prof Guido Pennings en Centrum voor Infertiliteit, UGent

Naar boven