Deel je je "geheim" of niet?

Door Joann Paley Galst, Ph.D. Zij is psycholoog in New York City en werkt met koppels, individuen en groepen rond vruchtbaarheidsproblemen. Met dank aan onze collega’s van The American Fertility Association

Publiek bezit

Vruchtbaarheidsproblemen zijn genant. Het kan gevoelens oproepen van schaamte, ontoereikendheid en het gevoel minder man of vrouw te zijn. Ons gevoel van falen wordt ineens publiek bezit. Iedereen staat klaar met een mening, advies of erger, veroordeling.

Proberen een gezin te vormen wanneer je geconfronteerd wordt met vruchtbaarheidsproblemen impliceert honderden beslissingen die je moet nemen. Wanneer ga je naar een fertiliteitsarts? Naar welk centrum ga je ? Ga je al of niet verder met IVF? Wanneer plan je een vakantie die niet interfereert met je behandeling. Wanneer stop je met behandelen? Wanneer onderzoek je andere manieren om je gezin te vormen?...

Daarnaast moet je ook andere beslissingen nemen die niet gerelateerd zijn aan je behandeling of een pragmatische planning vereisen. Beslissingen die de mensen in je omgeving betreffen.

• Vertellen we over onze ervaringen? Zoja, wie vertellen we iets? Familie, vrienden, collega’s, werkgevers?
• Vertel ik hen ons probleem? Onze behandeling? De timing van onze behandeling?
• Deel ik ook de emotionele chaos waar we inzitten? Zouden ze me begrijpen? Zouden ze me veroordelen?

• Laat ik anderen weten dat we beroep doen op een donor of dat we adopteren?

Je beslissing om anderen op de hoogte te brengen van deze, vaak zeer persoonlijke, informatie hangt uiteraard af van zowel jouw nood om anderen op de hoogte te brengen (bijvoorbeeld om een beetje tegemoetkoming te krijgen op het werk om later toe te komen of vroeger te vertrekken als dit beter in je behandelingsschema past) als van je vertrouwen in de persoon om discreet te zijn en je vertrouwen niet te beschamen.

Dit artikel beweert niet de waarheid in pacht te hebben en je exact te kunnen vertellen wat je moet doen. Maar het vat onderzoek samen en biedt een beslissingmodel dat je kan helpen de voor jou juiste beslissing te nemen.

Een geheim bewaren

Onderzoek toont aan dat de mens het moeilijk heeft om dingen geheim te houden. In tegenstelling tot passief vergeten wat niet belangrijk is is intentioneel een geheim houden een actief proces dat veel bewust mentaal gedrag vereist. Een geheim houden vereist niet enkel een gedragsinspanning maar ook mentale inspanningen.

Proberen een geheim te bewaren vereist inspannende mentale controle. Deze inspanning om je gedachten te onderdrukken kan een obsessieve bezigheid met het geheim veroorzaken. Nadenken over het geheim veroorzaakt nieuwe inspanningen om je gedachten te onderdrukken enzoverder….

Zo wordt een geheim bewaren een zware uitdaging.

Een voorbeeld: als ik nu zeg ZEKER NIET AAN ROZE OLIFANTEN DENKEN! Dan ben ik er zeker van dat je op 1 of anderen manier onmiddellijk een roze olifant in je gedachten had. Zoals je ziet kunnen pogingen om een gedachte te onderdrukken, deze gedachte ineens hypertoegankelijk maken.

Een bevrijding

Verschillende onderzoekers echter geloven dat het ontsluiten van geheimen iemands niveau van emotionele remming vermindert. Daardoor wordt het individu verlost van een constante vraag naar aangepaste gedragingen en gedachten.

Als het zo bevrijdend is om een geheim te delen, waarom houden dan zoveel mensen dingen geheim? Vaak denken mensen dat het vertellen van geheimen andere mensen zal storen of afwijzing teweegbrengt. Deze afwijzing kan dan verder lijden tot gevoelens van verminderde zelfwaarde.

Mensen realiseren zich vaak niet dat de gevolgen van deze stilte moeilijk kunnen zijn. De aanwezigheid van de personen waarvoor je het geheim moet bewaren zorgt voor een herinnering aan het geheim. Dit zorgt ervoor dat je je steeds bewust moet zijn van je gedragingen en de dingen die je zegt (verbaal en non-verbaal) om toch maar niets te verklappen. Uiteraard leidt dit vaak tot spanningen, iedere keer dat de mogelijkheid bestaat dat het geheim kan uitkomen.

Persoonlijk aanvoelen

Sommige mensen vinden het makkelijker om geheimen te bewaren dan anderen. Een geheim bewaren omdat je vindt dat het andere mensen niet aangaat en een geheim bewaren omdat je je ervoor schaamt of omdat je niet verwacht de steun te krijgen die je nodig hebt zijn twee totaal verschillende dingen. In het eerste geval gaat het om je privacy en is het waarschijnlijk niet zo moeilijk om te zwijgen. In het tweede geval gaat het over gevoelens van schaamte.

“Handleiding” om te beslissen

Openbaar maken of niet ?

Het vertellen kan je helpen indien :

1. het bewaren van het geheim interne stress veroorzaakt (bijvoorbeeld je kan niet stoppen met er over na te denken of je voelt je geïsoleerd door je behandeling)
2. je het vermoeden hebt dat je positieve feedback zal krijgen van diegene waaraan je je geheim zou vertellen
3. je voelt de nood aan persoonlijke ondersteuning of begrip van anderen (bijvoorbeeld op het werk: weeg af wat het belangrijkste is, dat je baas begrip toont of dat je baas op de hoogte wordt gebracht van je plannen om een gezin te stichten, wat gevolgen kan hebben op je carrièreplanning)

1. je begint te leiden aan depressies, maagzweren, hoofdpijn of andere fysieke symptomen, die kunnen wijzen op het feit dat dingen opkroppen moeilijk is voor jou.

Aan wie vertellen ?

Een goede vertrouweling heeft verschillende kenmerken. Een goede vertrouweling is

1. Discreet: de persoon kan vertrouwt worden dat hij/zij een geheim kan bewaren. Om dit vast te stellen kijk je na of deze persoon veel persoonlijke informatie van andere mensen doorvertelt. En vraag ook even na of ander mensen deze persoon vertrouwen.
2. Niet-oordelend: je gelooft dat deze mensen je onbevooroordeeld aanvaarden.

1. Capabel om je tot nieuwe inzichten te brengen: deze personen zijn capabel om je ogen te openen voor nieuwe perspectieven op je vruchtbaarheidsprobleem. Bijvoorbeeld wanneer je hen toevertrouwd dat je boos en jaloers bent op de zwangerschap van een vriendin; zouden zij kunnen antwoorden dat dat normaal is, gezien wat je doormaakt. Wanneer iemand dit gevoel bevestigd zal je eventuele schuldgevoel verminderen.

Als je de potentiële deelgenoot niet genoeg kent om deze criteria te evalueren kan je een testballonetje oplaten. Bijvoorbeeld: je kan iets zeggen zoals “ik las onlangs een artikel over ivf. Het lijkt mij zwaar om dit te moeten ondergaan om een gezin te stichten”. Bekijk de reactie hierop.

Gevoelens van de deelgenoot

Ook, wanneer jullie vruchtbaarheidsproblemen gevolgen hebben voor anderen (oa jullie ouders die verwachten grootouders te worden) is het belangrijk van voorbereid te zijn op emotionele reacties op jouw verhaal. Je ouders en schoonouders houden van jullie (hopelijk) en kijken heel waarschijnlijk ook uit naar een kleinkind. Jullie situatie en verdriet kan bij hen ook verdriet veroorzaken.

Zeg hoe hij/zij kan helpen

Het help om een geheim te vertellen als je het zo brengt dat het voor de luisteraar duidelijk wordt op welke manier hij/zij je kan helpen. Vertel waar je het meest behoefte aan hebt. Bv. iemand die bereid is te luisteren en die je accepteert en steunt in wat je doet. Het zal de luisteraar duidelijk maken dat hij/zij niet gevraagd wordt om advies te geven over wat je al dan niet moet doen. Laat hem/haar het artikel lezen dat je in deze sectie van de website kan vinden : “Een vriend/familielid heeft een vruchtbaarheidsprobleem”.

Als het langer duurt dan gepland

Veel mensen voelen vroeg in de procedure de nood om hun vruchtbaarheidsproblemen te delen met anderen. Dit omdat ze onmiddellijke steun nodig hebben en de bevestiging dat hun weg naar een kind een korte weg zal zijn. Veel mensen die uiteindelijk een lange weg nodig hebben, hebben spijt dat ze het zo vroeg verteld hebben. Het vergroot hun gevoel van faling en schaamte. Ze raken geïrriteerd over de steeds terugkerende vragen over hun behandelingen en zelfs over de simpele vraag als ‘hoe gaat het ermee?’

Voor deze personen is het beter toch eens te praten met hun deelgenoten en hun gevoelens duidelijk te maken, misschien zelfs op een vriendelijke manier voorstellen: “ik weet dat je alleen het beste met me voorhebt, maar ik heb even geen nood om over mijn behandelingen en resultaten te spreken. Als de nood zich voordoet zal ik zelf aangeven dat ik graag weer een luisterend oor nodig heb. Als ik niets zeg, ga er dan maar gewoon van uit dat alles bij hetzelfde gebleven is en dat ik geen zin heb om er over te praten”.

Hieronder geven we je een beslissingsmodel dat kan helpen om je eigen weloverwogen beslissing te maken over het al of niet delen van je vruchtbaarheidsproblemen en behandelingen.

Beslissingsmodel voor het delen van vruchtbaarheidsgeheimen

Speelt het geheim je parten? Denk je er te vaak aan? Voel je je alleen en geïsoleerd? Depressief? Heb je fysieke symptomen (maagzweer, hoofdpijn, rugpijn)? Persoonlijk vind je het heel moeilijk om een geheim te houden? Heb je iemand op het werk nodig die begrijpt waarom je soms afwezig bent?

ZOJA: is er een goede vertrouwenspersoon aanwezig in je omgeving? Discreet? Onbevooroordeeld? Iemand die steun kan geven of je tot andere inzichten kan brengen?
ZONEE: geen nood om het geheim te delen
ZOJA:Laat een testballonnetje op. Vertel je geheim Overweeg een dagboek of weblog te starten. Zoek lotgenoten.
ZONEE: deel je geheim niet

| Deze informatie is een basistekst die niet per definitie volledig is. Heb je inhoudelijke opmerkingen/bemerkingen/aanvullingen of wil je graag al dan niet anoniem je persoonlijke ervaringen ( zie ook deel je verhaal ) hieromtrent delen? Dit kan altijd door ons een mail te sturen |

Lees ‘Een brief aan dierbaren’ en ‘Zeggen of niet: aan wie wij het vertelden’.