Emoties bij vruchtbaarheidsproblemen

met dank aan Access Australië
door Jenny Blood, nagelezen door Tineke Vanhaecke, psychologe

De emotionele reacties op vruchtbaarheidsproblemen zijn complex en soms zo sterk dat ze overweldigend lijken. Het is belangrijk te accepteren dat deze gevoelens normaal zijn. Een medische diagnose van vruchtbaarheidsproblemen is voor het individu en voor zijn of haar partner een crisis, een bedreiging voor de hoop op en droom over een familie.

De emotionele reacties op vruchtbaarheidsproblemen zijn verscheiden. Ze zijn uniek voor iedere persoon, doorheen het traject. Onderweg zullen er een aantal emoties optreden, op verschillende momenten en in verschillende graad.

Hoewel ieder traject anders is, ondervinden veel koppels gelijkaardige gevoelens. Er is geen ‘juiste’ weg om deze te beheersen wanneer men wordt geconfronteerd met het nieuws over vruchtbaarheidsproblemen.

Veel voorkomende emoties

Ongeloof

De eerste reactie kan er één zijn van ongeloof of verrassing. De meeste koppels gaan ervan uit dat hun familie kan gesticht worden op het moment dat zij dat plannen en in de intimiteit van hun relatie. Als dat niet zo blijkt te zijn, ontstaat vaak een gevoel van ongeloof. De diagnose van vruchtbaarheidsproblemen wordt vaak als schok ervaren en in eerste instantie ontkend. Het is niet ongewoon dat mensen soms denken dat er een fout is gebeurd en dat de testresultaten niet correct zijn. Mensen hebben tijd nodig om de informatie op te nemen. Soms wordt er een tweede opinie ingewonnen om het ondenkbare te bevestigen.

Onzichtbaar verlies

Twee van de meest geuite emoties zijn een sterk gevoel van isolatie en een overweldigend gevoel van verlies, van leegte.

Vruchtbaarheidsproblemen brengen verscheidene soorten verlies mee:

• verlies van hoop en dromen,
• verlies van zwangerschap en een baby,
• verlies van zelfbeeld,

• verlies van vruchtbaarheid.

Deze verliezen zijn reëel en moeten onderkend worden. Enkel door eerst te erkennen en te benamen wat er verloren is, kan men nadien rouwen over alles wat weg is.

Bij andere soorten van belangrijk verlies, zoals het overlijden van een dierbare, voorzien onze sociale tradities spontane ondersteuning van vrienden en familieleden. Er bestaan passende rituelen en diensten waar de omgeving op terug kan vallen om de rouwende bij te staan. Onvruchtbaarheid is echter een onzichtbaar verlies, een verlies dat vaak niet als zodanig wordt erkend.

Schuldgevoelens binnen de relatie

Koppels kunnen zich geïsoleerd voelen van elkaar en kunnen soms het gevoel hebben dat ze het contact met elkaar verloren zijn. Het komt vaak voor dat het aangename van sex in hun relatie weg is, betrekkingen kunnen zinloos lijken. Je kan je nutteloos en ontoereikend voelen als sexuele partner. De intimiteit en het plezier kunnen weg zijn, de partners moeten zich aanpassen aan de vruchtbaarheidsproblemen en de implicaties ervan. Binnen de relatie kunnen er schuldgevoelens optreden en angst dat het leven geen zin meer heeft. Meer over implicaties van vruchtbaarheidsproblemen voor de relatie

Kwaadheid

Woede en frustratie zijn vaak voorkomende reacties bij vruchtbaarheidsproblemen. Individuen kunnen kwaad zijn omdat ze niet dezelfde keuzes kunnen maken als andere koppels. Woede is moeilijk om onder ogen te zien. Het keer zich soms tegen dokters, collega’s, familie en vrienden. Dit kan leiden tot verdere isolatie.

Je leven staat op pauze

Koppels met vruchtbaarheidsproblemen omschrijven hun gevoelens vaak als leven in vergetelheid, frustratie, omdat ze geen vat meer hebben op hun toekomstplannen. Ze zijn afhankelijk geworden van resultaten, behandelingen, en misschien het vervullen van dromen. Het leven wordt “on hold” gezet. Dit kan leiden tot pijnlijke gevoelens, tot een voortdurend ‘hopen tegen beter weten in’.

Het frustrerende aan vruchtbaarheidsproblemen is dat je niet zeker weet of je ooit zwanger zal worden of dat sommigen nooit de oorzaak van hun probleem kennen. Er is niets waarop de negatieve gevoelens zich kunnen focussen en deze frustratie kan grote druk zetten op jou en jouw relaties.

Achtbaan

Een vruchtbaarheidsprobleem is een ervaring die voortdurend wisselt in intensiteit en richting, zodat je op verschillende tijdstippen verschillende behoeftes en verschillende emoties ervaart. Veel mensen vergelijken het met een achtbaan, waar je op het ene ogenblik heel hoog zit en een fractie later, heel diep.

Er zijn geen vastgelegde fases, soms kunnen de emoties geheimzinnig en intens zijn, soms kun je je verlamd voelen. Er zullen ogenblikken zijn waarop het probleem elk facet van je leven beheerst, terwijl je op andere momenten de richting van je leven verandert. De manier waarop je met vruchtbaarheidsproblemen leert om te gaan zal anders zijn op verschillende tijdstippen. Soms kan een welbepaalde strategie nuttig zijn, en achteraf waardeloos. Soms zul je de pijn als destructief ervaren, soms een motiverende kracht.

Deze informatie is een basistekst die niet per definitie volledig is. Heb je inhoudelijke opmerkingen/bemerkingen/aanvullingen of wil je graag al dan niet anoniem je persoonlijke ervaringen ( zie ook deel je verhaal ) hieromtrent delen? Dit kan altijd door ons een mail te sturen