Doodgeboorte of miskraam verwerken

Geschreven door Sheila Sim

Het is niet omdat mijn kind niet is geboren of ik het niet heb gevoeld dat ik er niet van heb gehouden. Het was mijn kind, ook al zag ik nooit zijn haarkleur of de vorm van zijn gezichtje (Joy en Marvin Johnson)

Het verlies van een baby aan het begin van de zwangerschap kan een grote impact hebben op u en uw partner. U zal verschillende medische verklaringen en termen te horen krijgen met betrekking tot het verlies. Misschien werd u zwanger van deze baby na vele IVF behandelingen, of misschien had u voordien reeds een aantal miskramen.

Emoties die je doormaakt

Hieronder staan de meest voorkomende emoties waarmee koppels te kampen krijgen na het verlies van de zwangerschap. We zullen ook proberen wat achtergrond informatie te geven die kan helpen uw reactie uit te leggen. Maar ieder mens reageert echter op zijn eigen manier, er zijn geen standaard emoties of suggesties.

Welke medische term dan ook, het verlies van zwangerschap op welk moment dan ook tijdens de zwangerschap confronteert je met een aantal diepe en onverwachte gevoelens.

Shock

Op het moment van het verlies van uw kind kan u in een shock verkeren. Het nieuws kan volledig onverwacht komen; bijvoorbeeld wanneer u voor een routine echo bij uw arts gaat. Het kan ook komen na dagen van krampen en onzekerheid. De bevestiging dat uw zwangerschap voorbij is kan u in een staat van shock en machteloosheid brengen. Ook de artsen en verpleegkundigen voelen zich vaak machteloos omdat ze niet in staat zijn een medische verklaring te geven voor uw verlies. Het zou kunnen dat u het nieuws voor een opname en ingreep heel kalm lijkt op te nemen omdat het allemaal nog heel onwerkelijk lijkt.

Dit gevoel van ongeloof en verdoving kan soms een aantal dagen duren. Uw familie, vrienden en dokter zouden kunnen denken dat u ‘er goed mee om gaat’ en dat je je ‘erover zet’ Meestal duurt de overgang van zwanger zijn naar niet meer zwanger zijn (van thuis naar het ziekenhuis en terug) zo’n 12 tot 18 uur. De snelheid van dit gebeuren draagt bij aan uw gevoel voor onwerkelijkheid. Voor sommige vrouwen is het moment waarop ze naar de operatiezaal worden gebracht het moment waarop ze tot het besef komen dat ze hun baby verloren hebben. Het kan zijn dat u zich zeer emotioneel en aangedaan voelt juist voor de ingreep.

U kan uw misval ook thuis hebben gehad, misschien zelfs alleen. Dit moet een angstaanjagende gebeurtenis zijn geweest, zeker ook wanneer u niet juist wist wat er aan de hand was of wat u moest doen.

Verdriet

Het is normaal dat u de dagen en weken na uw miskraam met verschillende emoties te maken krijgt. Misschien had u niet zulke intense en diepe gevoelens verwacht. Zo zou het kunnen dat u onzeker wordt en uzelf als abnormaal beschouwt. Laat uzelf toe te weten dat u een zeer aanvaardbare reactie heeft op het verlies van uw baby. Wanneer u dat doet zal u uw gevoelens in een betere context kunnen plaatsen en ook beter begrijpen.

Onze levens vandaag de dag zijn vaak gestructureerd in schema’s. Het moet dan ook angstaanjagend zijn uzelf te voelen in het midden van een nieuw en onbekend proces. Het kan u helpen te weten dat rouwen een proces is en dat er geen vastgelegd patroon voor bestaat. Verdriet wordt vaak omschreven als een serie van fases van shock naar verdriet naar herstel… de meeste mensen echter hebben het gevoel dat ze niet het ene gevoel na het andere hebben, mooi na mekaar.

Het grote, acute verdriet is echter wel gelimiteerd. Wanneer u zich heel erg verdrietig voelt kan het soms moeilijk zijn om te geloven dat u zich ooit beter zal voelen. Door jezelf te confronteren met je verdriet en erover te praten/schrijven/schilderen… kan je een eerste (voorzichtige) stap nemen.

De eerste dagen en weken

Zwangerschapshormoon

U zal de eerste dagen zeer huilerig en verdrietig zijn. Uw lichaam moet zich aanpassen aan het verlies van de zwangerschapshormonen. Daardoor kan u ervaren dat uw gevoelens zeer sterk schommelen, van kalm naar heel onrustig en omgekeerd. Een kleine gebeurtenis; het zien van een baby in de supermarkt of het horen van een bepaald liedje, kan u heel kwaad of verdrietig maken.

U kan het gevoel krijgen dat u zich wil terugtrekken. U wil thuis blijven, of in bed, om uw winterslaap te doen en om uzelf niet bloot te stellen aan de buitenwereld. Door een aantal weken van stilte te ervaren zonder te veel externe vragen kan u een plaats en betekenis geven aan uw verlies en uw gevoelens ruimte geven om naar buiten te komen. Het kan soms moeilijk zijn om even een periode alleen door te brengen onafhankelijk van uw familie en werk.

Wanneer u gewoon bent zeer gevulde dagen te hebben, kan het dat u problemen hebt bij het inslapen of dat u midden in de nacht huilend wakker wordt. Soms, wanneer u voor andere mensen moet zorgen, is het pas op het moment wanneer u alleen bent en uw gezin slaapt dat u plaats kan maken voor uw gevoelens. Tracht deze tijd te gebruiken om uzelf te laten wennen aan hetgeen u overkwam. Misschien voelt u de nood om uw verhaal neer te schrijven of misschien wil u gewoon even gaan zitten met een tas thee. Voor veel vrouwen is de slapeloosheid een zeer eenzame en verontrustende periode. Het is goed voor u om te weten dat de slaapstoornis niet langer dan een paar weken blijft duren.

Herstel

U zal ondervinden dat die periode van droefheid en leegheid vermindert naarmate de tijd vordert, maar dat deze gevoelens af en toe toch nog sterk naar boven komen. Er zijn tijden waarin u extra kwetsbaar bent. Dit zijn bijvoorbeeld uw volgende menstruatiedag, de dag dat u was uitgerekend, moederdag en vaderdag, kerstdag, de zwangerschap van uw beste vriendin, de verjaardag van uw miskraam.

Mannen reageren anders dan vrouwen

Mannen en vrouwen hebben een verschillende reactie op miskramen. Een verlies, zeker in de vroege zwangerschap heeft een grotere impact op de vrouw omdat zij de gemoedsveranderingen en lichamelijke veranderingen meemaakt. Mannen ervaren niet per se een gevoel van verlies maar zijn in de war en misschien een beetje verbijsterd door hun ouderreactie.

Andere mannen kunnen dan weer wel het gevoel hebben van verlies, een gevoel van leegte. De kans dat zij de sterke ouder van de twee zijn en afspraken met het ziekenhuis, werkgevers, familie en dergelijke regelen zorgt ervoor dat zij maar zelden bevestiging krijgen voor hun verdriet of gevoelens.

Het kan dat u ontgoocheld en boos bent op uw vrienden of familie door hun reacties. Het zou kunnen dat ze uw miskraam afschilderen als onbelangrijk en verwachten dat u uzelf terug samenraapt na een zeer korte tijd. Het zou kunnen dat ze uw miskraam en uw baby negeren. Soms echter kan u ook verrast zijn door de steun die anderen geven. Misschien komt u wel te weten dat enkel van uw vriendinnen hetzelfde meemaakten.

Wanneer dit verlies komt na eindeloos proberen dan is uw reactie anders dan die van iemand die al kinderen heeft. Voor u gaat het namelijk over meer dan alleen het verlies van het kind maar ook het besef misschien nooit ouder te kunnen worden.

Waarom zulke intense gevoelens ?

Als kind en tiener ontwikkelt ieder van ons een eigen identiteit, je vormt een idee van hoe je leven zal verlopen. Voor velen van ons houdt dat in dat we verwachten ouder te worden. We zien dit als een gebeurtenis die plaats zal vinden, ooit in de toekomst.

Waarschijnlijk hebt u uzelf proberen voor te stellen als ouder, lang voor de verwekking van de baby. Misschien hebt u twijfelachtige gevoelens over het ouderschap, vraagt u zich af of u er klaar voor bent. U kan zich al voorgesteld hebben als zwangere vrouw, moeder of vader… psychologisch begint de zwangerschap reeds voor de bevruchting. De actuele zwangerschap creëert een verhoogde staat van hechting, en de nood om de zwangerschap te voeden, beschermen en te dromen van de ontwikkeling van de baby. Je zal je als koppel op de grens van een nieuwe dimensie in jullie leven voelen.

Een miskraam komt als een diepe ervaring van negatieve gevoelens in verband met dood. Het kan de eerste keer zijn dat u iemand verliest die zo dicht bij u staat. Het maakt u ervan bewust dat niks in uw leven is gegarandeerd. Wanneer u een verleden van onvruchtbaarheid kent zal u reeds ontdekt hebben dat verwachtingen niet steeds worden ingevuld en dat een miskraam na maanden of jaren proberen verschrikkelijk en oneerlijk lijkt.

Uw herstel helpen

Bij het verlies van een zwangerschap hebt u waarschijnlijk nood aan:

• Tijd
• Kennis omtrent de reden van uw verlies
• De mogelijkheid om uw zwangerschap op een symbolische manier te beëindigen

Wanneer het verlies zich later in de zwangerschap voordoet en u een baby ter wereld bracht die u kon zien, vasthouden en aan de familie laten zien, dan heeft u meer mogelijkheden om het verlies tastbaar te maken. U kan foto’s nemen, een zegen of naam ceremonie, een begrafenis. Dit soort rituelen kunnen een sterke genezingskracht hebben. Ze bevestigen uw status als ouder, ze tonen de echtheid en individualiteit van uw kind en ze voorzien een opening voor anderen om hun sympathie te betuigen. U kan het ook zien als een mogelijkheid om respectvol vaarwel te zeggen aan uw kind.

Wanneer uw miskraam vroeger in de zwangerschap plaats vond kan u steeds een symbolisch einde brengen aan uw zwangerschap. Dat kan u maanden zelfs jaren na de gebeurtenis doen. Sommige ouders geven hun kind een naam en hielden een zegening van hun kind of een ceremonie. Anderen hebben een boom geplant of een bos. Of ze maakten een boek met tekeningen, gedichten of wandelden met hun partner aan de zee of ze gooiden bloemen in de wind. Het is mogelijk om een respectvolle bescheiden begrafenis te houden zelfs voor een zeer kleine baby. Uzelf zal weten wat voor ritueel en ceremonie het beste past bij uw levensstijl en overtuigingen.

Praten met andere ouders die hetzelfde hebben meegemaakt kan u helpen uw gevoelens in een context te plaatsen en voorzien ideeën en inspiratie voor uw eigen verwerkingsproces. Lezen van verhalen, artikelen… , kan uw gevoelens helpen plaatsen zodat u zich minder geïsoleerd voelt.

Iedereen is anders

Iedereen verwerkt zijn of haar verdriet op een andere manier. Belangrijk is om uw manier te vinden om afscheid te nemen van jullie baby. Probeer hiervoor dan ook de nodige tijd en ruimte te maken.

Lees hier het verhaal over leven na een ‘miskraam’.