Postnatale stress na een vruchtbaarheidsbehandeling

_Door Anne Graham & Prof. Robert. J. Norman
Met dank aan_ Access Australië

Anders na behandeling ?

De voorbereiding op het moederschap is een spannende periode. Bij één op zes vrouwen in de vruchtbare leeftijd, komt een zwangerschap niet zo snel als gehoopt. Sommigen onder hen zullen overgaan op een vruchtbaarheidsbehandeling, om hun droom te helpen waarmaken.

Emotioneel belastende periode

Voor een deel van die vrouwen is dit een isolerende, frustrerende en emotioneel belastende ervaring. Het hele proces kan een ontwrichtende impact hebben op een vrouw haar zelfwaarde en dan meer bepaald op haar “gevoel van vrouwelijkheid”. Lees hierover meer bij het item ‘verwerken’.

In deze context kan zwanger worden als gevolg van een vruchtbaarheidsbehandeling een spannende, maar tegelijk ook beangstigende ervaring zijn. Hetzelfde kan natuurlijk ook gelden voor vrouwen die zwanger worden zonder vruchtbaarheidsbehandeling.

De verplichte roze wolk

Men durft al snel te suggereren dat als moeders van kinderen die ter wereld kwamen na een vruchtbaarheidsbehandeling, een of andere vorm van ontgoocheling durven te uiten, of een of ander probleem ondervinden met de baby, deze niet echt worden begrepen. Hun naasten gaan ervan uit dat, net omdat ze er zo hevig naar verlangd hebben, de realiteit onvoorwaardelijk moet worden verbloemd. Dat de kersverse ouders “ervan moeten genieten en dat alles wel zal loslopen”.

Maar dit kan echter zowel het gevoel opwekken van tekort te schieten als de ouders ervan weerhouden professionele hulp in te roepen.

Onderzoek

Hoewel er nogal wat onderzoekswerk werd verricht naar de invloed van postnatale ongemakken in het algemeen, werd hier amper rekening gehouden met het feit of de zwangerschap al dan niet tot stand kwam met de hulp van een vruchtbaarheidsbehandeling.

Een Australisch onderzoek dat hier wel rekening mee hield, heeft aangetoond dat er geen verschil is tussen de frequentie van postnatale depressie bij moeders die zwanger werden na behandeling, tegenover een controlegroep die op conventionele wijze zwanger werd.

Algemene risicofactoren voor een postnatale depressie waren : een geringe sociale ondersteuning en een stresserend levenspatroon, de manier waarop de zwangerschap tot stand kwam deed er dus niet toe.

Hulp zoeken

Als de gemoedswisselingen blijven duren, spreek je erover met je arts, hij zal je indien nodig doorverwijzen.
Een hormonale behandeling rond de geboorte leidt niet tot een verbetering in de gemoedswisselingen.
Indien nodig, kunnen gedurende een korte periode antidepressiva worden genomen.

Postnatale stress in het algemeen

Welke veranderingen treden op na de geboorte?

Gemoedsveranderingen zijn een van de meest voorkomende complicaties na de bevalling. En gezien een depressie vrij frequent optreedt na een dergelijke ingrijpende gebeurtenis, is het vreemd dat er tot op vandaag nog niet veel aandacht aan dit complexe probleem werd besteed.

Algemeen delen we gemoedswisselingen in volgende categorieën in.

Baby blues waarvan de symptomen verschijnen binnen de 3 dagen na de bevalling en enkele dagen tot weken later verdwijnen.
Postnatale depressie die op een onverwachte manier de kop opsteekt met een risico op zelfdoding.
Postnatale psychose die ook snel aanvangt (meestal binnen de 3 dagen na bevalling) en die initieel kan worden verward met baby blues.

1. Baby blues

30 tot 70% van de nieuwe moeders kan hiemee te maken krijgen (ook gekend onder de naam post partum blues). Het is een vrij goedaardig syndroom, dat vooral voorkomt bij vrouwen in de eerste week tot tien dagen na de geboorte.

De symptomen hier zijn

huilen,
angst,
gebrek aan slaap,
geen honger,
geïrriteerdheid en
stemmingsschommelingen.

Gezien de jonge moeders over het algemeen snel het ziekenhuis verlaten, krijgen ze hier vaak thuis mee te maken, wanneer ze niet meer kunnen rekenen op de medische zorgen in het moederhuis. Normaal gezien volstaat het hier te anticiperen op de problemen en deze op te volgen.

Als deze symptomen van blues of depressie toch hevig worden, is het aangewezen een dokter te raadplegen. We kennen de echte oorzaak hiervan niet, maar het blijkt toch voor te komen in verschillende opeenvolgende zwangerschappen. Men vermoedt dat een hoge concentratie aan antenatale progesteron de baby blues in de hand werkt, hoewel hier geen uitsluitend bewijs voor bestaat.

2. Postnatale Depressie

Een postnatale depressie kan voorkomen bij tot 20% van de vrouwen die worden geconfronteerd met een depressieve periode (in milde vorm) rond 6 weken na de geboorte. Het is niet evident om depressie vast te stellen tijdens die periode, want verschijnselen zoals

gewichtsverlies,
veranderingen in de menstruatie,
geen zin om te vrijen,
veranderde eetlust en
veranderingen in algemene interesses
kunnen dan heel normaal zijn.

Een verstoord slaappatroon is een goede indicator voor depressie, maar dan moet de oorzaak eerder liggen bij beslommeringen dan bij het vaak wakker worden van de baby.

Sommige factoren dragen bij tot postnatale depressie:

of je een jongere of oudere moeder bent,
of je een partner hebt die niet veel steun biedt,
of je voorheen mentale problemen hebt gehad en
of je problemen hebt met de schilklier.

Postnatale psychose

Dit is een vreselijke ervaring voor een kersverse moeder waarbij psychiatrische hospitalisatie aangewezen is. In de ergste gevallen kan dit leiden tot de dood van de baby of tot zelfmoord van de moeder. Postnatale psychose kan zich uiten in hallucinaties of waanvoorstellingen, overactiviteit, onsamenhangend praten en vreemd gedrag.

De behandeling is afhankelijk van de classificatie van de ziekte. Vrouwen met baby blues moeten zich bewust zijn van de invloed die dit ongemak heeft op hen en moeten op een gepaste wijze worden bijgestaan door hun familie en professionele hulpverleners.

Normaal gezien verdwijnt deze toestand na enkele dagen tot weken en valt de relatie tussen moeder en baby nadien terug in zijn plooien. Bij een postnatale depressie kan het voorschrijven van antidepressiva na de geboorte nodig zijn. Bij patiëntes die zich in het eerste stadium van een depressie bevinden, kan het aangewezen zijn om antidepressiva te nemen tot de symptomen volledig verdwenen zijn. Zij die reeds eerder een postnatale depressie meemaakten, kunnen gebaat zijn bij een prophylactische behandeling.

Men heeft nog geen duidelijk uitsluitsel over de invloed van borstvoeding tijdens een behandeling met antidepressiva, hoewel sporen van sommige antidepressiva in de moedermelk aanwezig zijn. Hier wint men best het advies in van een psychiater of een hulpverlener. Bij postnatale psychose is psychiatrische begeleiding noodzakelijk, in combinatie met een opname in een gespecialiseerde instelling, tot op het ogenblik dat aangepaste medicatie volstaat.

Niet abnormaal

In de regel komen postnatale stemmingswisselingen in de lichtere zin van het woord regelmatig voor. Als vrouw moet je je ervan bewust zijn dat dit een natuurlijke reactie is op de zwangerschap, weeën en de bevalling. Een langdurige toestand van depressie of psychose daarentegen moet worden opgevolgd door de familie en vraagt medische begeleiding.

Deze informatie is een basistekst die niet per definitie volledig is. Heb je inhoudelijke opmerkingen/bemerkingen/aanvullingen of wil je graag al dan niet anoniem je persoonlijke ervaringen ( zie ook deel je verhaal ) hieromtrent delen? Dit kan altijd door ons een mail te sturen

Naar boven