Rundvlees tijdens zwangerschap beïnvloedt spermakwaliteit

Bron: NewScientist.com, Roxanne Khamsi

Mannen van wie de moeder tijdens de zwangerschap veel rundvlees at, hebben aanzienlijk minder zaadcellen. Dat blijkt uit een nieuwe onderzoek bij Amerikaanse mannen geboren tussen 1949 en 1983.
De onderzoekers suggereren dat de groeihormonen (waaronder geslachtshormonen) die in deze periode aan vee werden gegeven, mogelijk de prenatale spermaontwikkeling bij de mens aantastten. Uit de studie bij 387 mannen bleek dat de spermakwaliteit van de proefpersonen 24% lager lag als hun moeder tijdens de zwangerschap meerdere keren per dag rundvlees at. Bij die mannen was de kans driemaal zo groot dat hun spermakwaliteit laag genoeg was om als verminderd vruchtbaar te worden beschouwd. Shanna Swan en de collega’s van het University of Rochester Medical Center in New York (VS) vroegen mannen die net vader waren geworden deel te nemen aan het onderzoek. Ze moesten zaadstalen ter analyse bezorgen en informatie verschaffen over hoe lang het geduurd had een kind te verwekken bij hun partners.

Dagelijkse portie

Swan en haar team namen ook contact op met de moeders van de proefpersonen. Ze vroegen hen hoeveel rundvlees (en ook andere vleessoorten en voedingsmiddelen) ze aten tijdens hun zwangerschap. Alleen rundvlees bleek een verband te vertonen met een significant lage spermakwaliteit bij de zonen. Zowat 18% van de mannen van wie de moeder meer dan één keer per dag rundvlees at tijdens de zwangerschap, had minder dan 20 miljoen zaadcellen per milliliter. Dat wordt als ‘subfertiel’ beschouwd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Ter vergelijking, proefpersonen van wie de moeder gemiddeld één keer per dag of minder vaak rundvlees at, vertoonden een betere spermakwaliteit, en subfertiliteit kwam slechts bij 6% van hen voor. Zelfs wanneer met externe factoren zoals roken, seksueel overdraagbare aandoeningen en de hoeveelheid rundvlees die de proefpersonen zelf aten rekening werd gehouden, bleef het verschil tussen beide groepen significant.

Groeihormonen

Bij mannen met moeders die tijdens de zwangerschap meer dan zeven keer per week rundvlees aten, lag de kans ook tweemaal hoger dat ze medische hulp hadden gezocht voor het uitblijven van een zwangerschap bij hun partner. Swan veronderstelt dat de groeihormonen toegediend aan runderen, zoals testosteron en progesteron, of de pesticiden die de dieren binnen kregen, de mogelijke oorzaak zijn van de verlaagde zaadkwaliteit. Zo zouden de hormonen de testikelgroei in de baarmoeder beïnvloeden. Andere onderzoekers treden haar daarin bij. “Hoewel mannen pas in de puberteit sperma gaan produceren, ontwikkelen ze dat vermogen al in de baarmoeder en tijdens de eerste levensjaren”, legt Allan Pacey van de University of Sheffield uit.

Deens mysterie

De Europese Unie verbood in 1988 het gebruik van groeihormonen in de veeteelt. Veehouders in de VS blijven ze echter toedienen. Swan wil daarom de spermakwaliteit van Europese mannen geboren na het Europees verbod vergelijken met Amerikaanse resultaten. “Gezien het wijdverspreide gebruik van groeihormonen in de Amerikaanse veeteelt, zijn de bevindingen van deze studie plausibel”, aldus toxicoloog Alastair Hay van de University of Leeds (VK). “Dit soort onderzoek stelt echter ook aanzienlijke problemen. Niet in het minst omdat men vrouwen naar hun eetgewoontes van 25 tot 30 jaar eerder bevroeg.” Ook al zou het eten van rundvlees de vruchtbaarheid bij mannen verlagen, toch verklaart dit de verlaagde zaadcelconcentraties niet bij mannen in andere landen, zo geeft Swan nog aan. De verminderde zaadkwaliteit in Denemarken, bijvoorbeeld, kan hierdoor niet worden verklaard, omdat groeihormonen daar nooit op grote schaal werden gebruikt in de veeteelt. Zwangere vrouwen die vrezen dat er een verband bestaat tussen rundvlees en verminderde zaadkwaliteit, kunnen overwegen minder vlees te eten. “Kwaad kan dat niet, op voorwaarde dat ze dan via andere voedingsmiddelen voldoende eiwitten binnen krijgen”, besluit Swan.